به دست خود درختی می نشانم

     به دست خود درختی می نشانم      به پایش جوی آبی می کشانم

کمی تخم چمن بر روی خاکش             برای یادگاری می فشانم

     درختم کم کم آرد بر گ و باری           بسازد بر سر خود شاخساری

     چمن روید در آنجا سبز و خرم              شود زیر درختم سبزه زاری

      به تابستان که گرما رو نماید               درختم چتر خود را می گشاید

   خنک می سازد آنجا را ز سایه            دل هر رهگذر را می رباید

    به پایش خسته ای بی حال و بی تاب      میان روز گرمی می رود خواب

        شود بیدار و گوید : ای که اینجا      درختی کاشتی روح تو شاداب

هفته منابع طبیعی


هفته منابع طبیعی و روز درختکاری گرامی باد

جنگل چیست؟و چه فایده ای دارد؟

ادامه نوشته

جنگل های ابر

معرفی دست ‌نخورده‌ترین جنگل‌هاى ایران
ارتفاع زیاد جنگل از سطح دریا، پایین بودن درجه حرارت در فصل گرما و وجود چشمه‌سارهای فراوان و پوشش جنگلی متنوع [جنگل ابر میزبان جشنواره نغمه و طبیعت] از شاخصه‌های این جنگل است.
 جنگل ابر یکى از دست ‌نخورده‌ترین جنگل‌هاى ایران است که در ۳۵ کیلومترى شمال شرق سمنان قراردارد.
ادامه نوشته

ترسناک ترین منطقه ایران

ترسناک ترین منطقه ایران


علی پارسا، اما یک سال بعد، با ماشین وارد «ریگ جن» شد و بعد از آن بسیاری از کویرنوردان از «ریگ جن» گذشتند. البته با تجهیزات کامل، که نه گرفتار روح شدند و نه جن زده!
ادامه نوشته

بیابان زایی و مالچ پاشی

عملياتي است كه به منظور تثبيت ماسه هاي روان در مناطق منشاء برداشت يا ترانزيت تپه‌هاي ماسه‌اي با استفاده از مشتقات نفتي (مالچ يا قير معطر )صورت مي‌پذيرد.

(منبع: سایت مرکز آمار ایران- مفاهیم و تعاریف استاندارد آماری)

 

ادامه نوشته

بیابان تاکلامکان در چین

ادامه نوشته

بیابان های اریکا و آتاکاما

 

موقعیت بیابان آتاکاما در شیلی

موقعیت بیابان اریکا در شیلی

 

ادامه نوشته

تصاویری از بیابان نامیب آفریقا

ادامه نوشته

تصاویری از بیابان نوادای آمریکا

ادامه نوشته

تاخت‌و‌تاز ماسه‌ها در طبيعت

تاخت‌و‌تاز ماسه‌ها در طبيعت

براساس ارزيابي انجمن بين‌المللي علوم، بيابان‌زايي و پاكتراشي جنگل‌ها در بين 37 چالش مهم فراروي انسان و بعد از چالش‌هاي مهم تغيير‌اقليم و كميابي آب آشاميدني، در رتبه سوم قرار گرفته است.

ادامه نوشته

با تصميمات غلط به بيابان‌زايي دامن نزنيد

با تصميمات غلط به بيابان‌زايي دامن نزنيد
ادامه نوشته

مقدمه اي پيرامون مسئله درختكاري وكشاورزي در اسلام

مقدمه اي پيرامون مسئله درختكاري وكشاورزي در اسلام    

                           

بحث پيرامون مسئله كشت وكشاورزي از مباحث پر سابقه وبسيار تاريخي است . همه انبيا ء بزرگ الهي به امر احيا ء بخصوص در بخش كشاورزي اهتمام داشته اند. در روايت آمده است كه خداي بركت ورزق ورحمت را در كشاورزي قرار داده است .

ادامه نوشته

جنگل های ارسباران

ارسباران

 

ادامه نوشته

جنگل حرا

جنگل حرا (هرمزگان)

جنگل‌های حَرّا در حوالی جزیره قشم، بندرپل، جزیره هرمز و بندرخمیر مجموعه‌ای از درختان سر سبز حرا به چشم می‌خورد که با آبراهه‌هایش با پرندگان زیبا و طبیعت بکر وحشی اش از منابع توریستی و دیدنی استان می‌باشد . و هر ساله افراد زیادی را برای تماشا به سوی خود جلب می‌کند . ويكى از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.

 

 

 

ادامه نوشته

منابع طبیعی در ادبیات

  جنگل و خـاك و مرتع و دريــا               جملگــي نعمت خداوندند
   ثروت ملي‌اند، چون گــوهـر                بـر درخـت حيـات، آونـدنـد

* * *
 
سفــره آب‌هــاي زيــر زميــن          كاينچنين زير خاك گسترده است
  گنج پنهاني خـداوندي است          كــادمي را ز خــاك پـــرورده است

* * *
گر نباشد درخت، اي انسان          نـفـس مــا بـه سيـنه مي‌ميـرد
جاي لطف نسيـم و جنگل را          مــاسه و گــرد و خـاك مي‌گـيـرد

* * *
نكـنـي گــر حـفــاظـت از جنـگـل      زود بيني كه دير خواهد شد
سبزي جنگل از حفاظت ماست      ور نـه روزي كويـر خواهد شد

* * *
  
  آب ايـــن مـايـــه‌ي حـيــات بشــر       همچو خون در رگ زمين جاري است
   حفظش آري تداوم هستي است       گر هدر رفت، خـود زيـان‌كـاري اسـت

* * *
ما ز خاكيم و پـاس بايد داشت        حـرمت خـاك و احتـرام زمين
روزگــــاري دوبـــــاره بـگــذاريـم         سر به دامان پاك مام زمين

* * *
خاتم انبياء محمد(ص) گفت          رو زراعـت كـن و درخـت بكـار
پـر و بــال فـرشتـگان شكنـد          دارد آري عقوبتي هم سخت

درب سوزان جهنم در ازبکستان

درب سوزان جهنم در ازبکستان

 

این محل که در نزدیکی شهر کوچک درواز در ازبکستان قرار دارد، توسط افراد محلی "در جهنم" خوانده می شود.

ادامه نوشته

حوض سلطان

   دریاچه نمک حوض سلطان محسن ادیب

 

برای رویت نقشه هوایی اینجا کلیک کنید

کلیه عکسها مربوط به سفر گروه به منطقه سیاه کوه می باشد

جاده خاکریز بر روی دریاچه برای برداشت نمک

دریاچه حوض سلطان

دریاچه حوض سلطان

 

 

 

 

دریاچه نمک حوض سلطان در 40 کیلومتری شمال شهرستان قم و 85 کیلومتری جنوب تهران و در حاشیه بزرگراه تهران قم قرار دارد .اين درياچه که به درياچه ساوه قم ودرياچه شاهی هم معروف است به مساحت تقريبی 240 کيلومتر مربع درشمال شرق شهرستان قم واقع شده است ورشته کوههای البرز درشمال ان قرار دارد وسعت وشکل درياچه متناسب باورود آب وميزان بارندگی آن درفصول مختلف سال متفاوت است . درمواقع بارندگی وذوب برف های ارتفاعات اطراف چون برميزان آب ورودی افزوده می شود ، وسعت آن زياد ودرغيرازاين ايام وسعت آن کاهش می يابد . بدين ترتيب سطح آب درياچه پيوسته درنوسان است.

درموقع پرآبی سطح درياچه گسترش می يابد وآب آن اراضی پست وشوره زار باتلاقی پيرامون را می پوشاند ودرياچه بزرگی به طول 18 وعرض 16 کيلومتر تشکيل می دهد که به نام درياچه حوض سلطان يا کويرنمک مشهور است. رودهای متعددی به اين درياچه وارد می شوند که عموما" از اراضی شوره زار ونمکی اطراف عبور می کنند.

حوض سلطان در سال 1883 میلادی و بر اثر ساخت جاده شوسه تهران قم تشکیل شد

راههای ورود به منطقه : در 35 کیلومتری مسیر قم-تهران جاده خاکی وجود دارد که به دریاچه میرسد . درون دریاچه نیز جاده خاکریزی هست که برای جلوگیری از فرو رفتن خودروها در باتلاق و بهره برداری از نمک دریاچه مورد استفاده قرار می گیرد .
 

دریاچه نمک حوض سلطان ( مقاله 2 ) cretaceous

درياچه حوض‎ سلطان يا درياچه شاهي ، فروافتادگي نامتقارني با 330 كيلومترمربع وسعت، در 35 كيلومتري شمال قم و در شمال باختري درياچة نمك است. اين درياچه شامل دو چالة جدا از هم يكي به نام «حوض‎سلطان» و ديگري به نام «حوض‎مره» است كه با آبراهة باريكي به هم وصل مي‎شوند. حوضة باختري (حوض‎سلطان) داراي بلندي 806 متر از سطح دريا است كه به طور معمول از روان‎آب‎هاي سطحي تغذيه مي‎شود. حوضة خاوري (حوض‎مره)، افزون بر روان‎آب‎ها، از رودهايي مانند رودشور و قره‎چاي نيز بهره مي‎گيرد. مطالعات مستوفي (1350) نشان مي‎دهد كه آب‎ ابتدا وارد حوض‎مره شده و پس از پر شدن آن، از مسيل دو حوض گذشته وارد حوض‎سلطان مي‎شود و هنگامي كه آب در حوض‎سلطان چند متر بالاتر آمد، به طرف حوض‎مره بازمي‎گردد و سرريز اين دو حوض، به درياچة نمك تخليه مي‎شود. مشاهدات صحرايي كرينسلي (1970)، نشان مي‎دهد كه از مركز درياچه به خارج دو پهنة جداگانة قابل شناسايي است. يكي مركز درياچه كه حدود 24 درصد از مساحت آن را زير پوشش دارد و با پوستة نمكي پوشيده شده است. دوم، زون مرطوب كه 76 درصد بقيه را تشكيل مي‎دهد كه به زون گياهان ريشه‎ بلند به پهناي 20 متر مي‎رسد. پوستة نمكي با 5 سانتيمتر ضخامت، شامل نوارهاي هم‎مركز سفيد و خاكستري است و در زير آن سيلت‎هاي رسي و خاكستري رنگ مرطوب قرار دارد. اين زون (پوستة نمكي) به طور فصلي با آب پوشيده مي‎شود، ولي مناطق مركزي آن ممكن است در تمام سال، آب‎دار باشد. مطالعات انجام شده در زون مرطوب نشان داده كه ميزان رس موجود در نمونه‎ها، 35 تا 45 درصد است كه 10 تا 90 درصد كاني‎ها، كائولينيت ‎است. در پشته‎هاي شن و ماسه‎اي زون گياهان با ريشة بلند، چند خط داغ آب وجود دارد كه به سمت سراشيبي تا ارتفاع 826 متر ادامه دارد. اختلاف ارتفاع بين پست‎ترين و بلندترين خط داغ آب 20 متر است. پيشروي وسيع مخروط‎افكنه‎ها در پهناي زون مرطوب و روي پوستة نمكي نشانگر آن است كه روان‎آب سطحي بيش از گذشته است و تغيير آب و هوايي به سوي دورة مرطوب‎تر از گذشته، پيش مي‎رود.

مطالعات معتمد و همكاران (1356) نشان داده است كه رسوبات حوض‎سلطان بيشتر از نوع گچ و نمك، مارن و رس است. بررسي‎هاي لرزه‎نگاري و حفاري نيز نشان داده كه نمك تا عمق 46 متر وجود دارد. اين نمك، به صورت 5 لاية جدا از هم با ضخامت كل تا 20 متر است كه با رس‎هاي قهوه‎اي تا خاكستري از يكديگر جدا مي‎شوند.

کویرلوت

   کویر لوت از ویکی‌پدیا

 

 

 

کویر لوت , حاشیه غربی , کلوت ها

 

کویر لوت حاشیه غربی

 

کویر لوت , قلعه خانه شهداد

 

کویر لوت و کلوت ها

 

غروب لوت

 

 

 

کویر لوت کویری است در منطقه جنوب شرقی ایران. این کویر در شمال شرقی شهرستان کرمان قرار دارد. هسته آن گرمترین نقطه کره زمین است.

واژه کویرلوت


اصطلات جغرافیایی که تاکنون به این خطه پهناور نسبت داده شده است عبارتند از: چاله لوت (چاله لوت در کتاب ژئومرفولوژی کاربردی –بیابان – فرسایش بیابانی – دکتر حسن احمدی معادل پلایا Playa یک واژه اسپانیائی است گرفته شده و به معنی حوضه مرکزی و یا به عنوان چاله داخلی مورد استفاده دارد)، دشت لوت، کویر لوت، بیابان لوت و .... ولی واژه «دشت لوت» در برگیرنده تمامی واژه‌های دیگر است.
موقعیت و شاخص‌های کلی دشت لوت
دشت لوت محدوده‌ای است بین استان‌های خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان
دشت لوت بین دو گسل نهبندان در شرق و نای بند در غرب قرار دارد.
حد شمالی آن در حد مدار 32 درجه و حد جنوبی در حد مدار 28 درجه .است
وسعت حوضه آبگیر دشت لوت، حدود 175 هزار کیلومتر مربع (یک دهم مساحت کشور)
طول آن از شمال به جنوب حدود 900 کیلومتر و غرب به شرق حدود 300 کیلومتر است
پست ترین نقطه دشت لوت 190 متر از سطح دریا است(لوت مرکزی)
دشت لوت جایگاه رخداد زمین لرزه‌های بزرگ و مهمی بوده است
در پای کوه‌های مشرف به کویر بزرگ لوت آثاری از سکونت انسان از هزاره چهارم پیش ز میلاد مسیح مشاهده شده (ماخذ شماره 2)
بزرگترین ناحیه جمعیتی دشت لوت «شهداد» که در گذشته‌های دور به آن خبیص می گفتند.
دره سیرچ و ناحیه مسکونی آن به همین نام یکی از زیباترین چشم اندازهای سر سبز حاشیه این دشت اسرار آمیز است.

پدیده‌های جالب


 

ادامه نوشته

کویر میان دشت

   کویر میان دشت همشهری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مياندشت از لحاظ زيستي براي يوزپلنگ بسيار حايز اهميت است و پوشش گياهي آن محل مناسبي جهت اختفا و استراحت يوزپلنگ طي روز را فراهم مي كند

ادامه نوشته

کویرمسیله

   کویر مسیله میراث فرهنگی قم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وسعت کویر مسيله بيش ازده هزار هکتار می باشد ودرحال حاضر قسمتهای عمده آن پوشيده ازدرختان گز وتاغ می باشد ودرحقيقت يکی ازمراکز کويری جنگلی ايران محسوب می شوند بدليل ارتفاع پايين دشت مذکور ( حدود 800 متر ازسطح دريا) ازساير نقاط اطراف شيب ملايم دشتها وارتفاعات شهرقم واراضی شمالی دشت مذکور به طرف دشت می باشد همچنين درياچه نمک و کویر مسيله مصب دو رودخانه مهم مرکزی ايران يعنی رودخانه قمرود ( اناربار) ورودخانه قره چای می باشد.درروزگار نه چندان دور حدود 50 سال پيش دشت مذکور دارای يکی ازبهترين مراتع استپی ودشتی بوده به گونه ای که محل چرای اسبهای دولتی درآن زمان بوده ونيز رمه های بزرگ گوسفند وشتر دردشت مذکور به چرا پرداخته اند علاوه برمراتع خوب درسالهای گذشته دشت مسيله يکی ازبزرگترين توليد کنندگان غلات (گندم ، جو و...) دربخش مرکزی ايران بوده است.

 

ادامه نوشته

کویربزرگ( کویرنمک)

   کویر بزرگ (کویر نمک)  آفتاب

 

کویر بزرگ

کویر بزرگ

 

 

 

 

کوير نمک يک چاله زمين‌شناسى مثلث شکل ناموزون است که ضلع قاعده آن کوه‌هاى طبس تا کوه‌هاى سبزوار در مشرق و دو ضلع آن يکى از ارتفاعات جنوبى البرز و کوه‌هاى سمنان تا سبزوار در شمال ضلع ديگر ارتفاعات تفرش و کاشان و کوه‌هاى انارک و جندق در جنوب مى‌باشد در داخل اين چاله دو حوضه يکى مسيله در مغرب حوضه ديگر موسوم به دشت کوير در مشرق قرار دارد.

کوير نمک در بزرگ‌ترين منطقه بيابانى ايران واقع شده طول شرقى غربى آن حدود ۶۰۰ کيلومتر و عرض آن از شمال به جنوب بين ۱۰۰ تا ۳۰۰ کيلومتر است و وسعت آن بين ۵۰ تا ۶۰ هزار کيلومتر مربع مى‌باشد.

حوضهٔ کوير نمک با حدود ۴۰۰ متر ارتفاع از پست‌ترين نقاط فلات داخلى ايران محسوب مى‌شود در مناطق پست کوير نمک کوه‌هاى منفردى وجود دارد که جنس آن از کنگلومرا و گرانيت مى‌باشد که احتمالاً بر اثر حرکات تکتونيکى ارتفاع پيدا کرده و چون جنس سختى دارند در مقابل فرسايش مقاومت بيشترى نشان مى‌دهند.

از نظر ساختمانى کوير نمک با کوير لوت تفاوت بسيار دارد چه چاله لوت حفره‌اى است که در اثر شکستگى طبقات زمين احداث شده در حالى‌که کوير نمک يک چاله بزرگ زمين‌شناسى مى‌باشد.

قسمت اعظم کوير نمک را شن و سنگريزه پوشانده است که اغلب دستخوش باد قرار مى‌گيرد و طوفان‌هاى شديد و شن‌هاى آميخته به نمک را مانند امواج دريا با صداى درهم و برهم به حرکت درآورده گاهى به‌شکل تپه‌هاى طولانى تا ارتفاع ۴۰ متر به‌جاى مى‌گذارد اين تل‌هاى شنى که در اثر وزش باد تغيير مکان مى‌دهند به تپه‌هاى ريگ روان معروف است و خطرى براى کاروان‌ها و آبادى‌هاى اطراف کوير مى‌باشد.

کوير نمک از خشک‌ترين نواحى ايران است مقدار بارندگى حدود ۱۰۰ ميلى‌متر و اختلاف درجه حرارت شبانه‌روز در سال خيلى زياد بين صفر و هفتاد درجه مى‌باشد به‌ندرت در حاشيه کوير و بعضى نواحى داخلى نقاطى يافت مى‌شود مانند جندق و بيابانک که از حيث آب و هوا و جمعيت و به‌دست آوردن محصول اهميت داشته باشد.


 

نظرات خوانندگان


 

  

کویرهای ایران

   کویرهای ایران محسن ادیب  

 

کویر لوت

کویر مرنجاب

 

 

 

 

 

 

در کتب درسی , کویرهای ایران  به دو قسمت تقسیم شده اند , دشت کویر و کویر لوت . در این مقاله قصد دارم تقسیم بندی دقیقتری از کویرهای ایران ارایه دهم و در هر قسمت به صورت جداگانه توضیحاتی ارایه کنم . دشت کویر شامل دو کویر می باشد که توسط جاده سنتی جندق به بیدستان ( جاده کنونی جندق به دامغان ) از یکدیگر جدا می شوند . کویر شرقی به کویر بزرگ و کویر غربی به کویر کوچک مشهورند .

کویر بزرگ از شمال به سلسله جبال البرز شرقی و کوه های بینالود از شرق به شهر عشق آباد و ازبک کوه  , از غرب به کویر کوچک و از جنوب به کویر لوت و کویرهای اطراف یزد و خور  محدود می شود . برای مطالعه این کویر , رویت عکسهای هوایی و نقشه اینجا کلیک کنید .

کویر کوچک (کویر مسیله ) از شمال به کوههای البرز شرقی و مرکزی , از جنوب به کویر ریگ جن  , از غرب به کوههای مرکزی ایران و سلسله جبال کرکس و از غرب به کویر بزرگ محدود می شود . این کویر در بر گیرنده کویرهای مرنجاب , بند ریگ , دره نخجیر , کویر سمنان و دریاچه نمک آران , حوض سلطان و کوههایی همچون سیاه کوه , سفیدآب , کوه طلحه , کوه دم و کوه یخاب می باشد .برای مطالع این کویر , رویت عکسهای هوای و نقشه  اینجا کلیک کنید .

کویر ریگ جن حد فاصل کویر کوچک و کویرهای طبس و یزد می باشد . این کویر به علت دارا بودن مناطق وسیع باتلاقی , تپههای شنی بلند و ریگزارهای وسیع جزو صعب العبور ترین مناطق جهان می باشد که تا کنون عده محدودی از آن عبور کرده اند . کوه ملا هادی در این کویر قرار دارد . برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید .

مناطق کویری طبس و یزد جزو دیگر مناطق کویری ایران می باشند که حد فاصلی بین کویر لوت و کویر بزرگ محسوب می شوند .باتلاق گاوخونی در این منطقه واقع شده است . برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید .

کویر لوت یکی از صعب العبورترین نقاط جهان است . در قسمتهایی از این کویر هیچ موجود زنده ای حتی باکتری هم وجود ندارد . گرمترین نقطه کره زمین در این منطقه قرار دارد . شهر کلوته ها در حاشیه غربی این کویر قرار گرفته است . این شهر خیالی حاصل فرسایش شدید زمین در اثر وزش باد می باشد که از دور شباهت زیادی به یک شهر بزرگ دارد . برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید .

ااطلاعات مناطق کویری ایران

 

 

 

             کویرها     

                   

 

 

 

سایر نقاط :